Kanun Numarası : 5816
Kabul Tarihi : 25/7/1951
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih: 31/7/1951 Sayı: 7872
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 32 Sayfa: 1842
Madde 1
Atatürk'ün hatırasına alenen hakaret eden veya söven kimse bir yıldan üç
yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Atatürk'ü temsil eden heykel, büst ve abideleri veyahut Atatürk'ün kabrini tahrip eden,
kıran, bozan veya kirleten kimseye bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezası verilir.
Yukarki fıkralarda yazılı suçları işlemeye başkalarını teşvik eden kimse asıl fail gibi
cezalandırılır.
Madde 2
Birinci maddede yazılı suçlar; iki veya daha fazla kimseler tarafından
toplu olarak veya umumi veya umuma açık mahallerde yahut basın vasıtasiyle işlenirse
hükmolunacak ceza yarı nispetinde artırılır.
Birinci maddenin ikinci fıkrasında yazılı suçlar zor kullanılarak işlenir veya bu suretle
işlenmesine teşebbüs olunursa verilecek ceza bir misli artırılır.
Madde 3
Bu kanunda yazılı suçlardan dolayı Cumhuriyet savcılıklarınca re'sen
takibat yapılır.
Madde 4
Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 5
Bu kanunu Adalet Bakanı yürütür.
Sınav ve Uygulama Soruları (Mevzuat Akademi)
Bu mevzuatla ilgili hazırlanan örnek sınav ve pekiştirme soruları:
Soru: 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'un birinci fıkrası uyarınca, Atatürk'ün hatırasına alenen hakaret eden veya söven kimse ______ hapis cezası ile cezalandırılır.
Doğru Yanıt: bir yıldan üç yıla kadar
Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasına göre hakaret veya sövme suçunun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapistir. İkinci fıkradaki (heykel/kabir tahribi) ceza miktarı ile karıştırılmamalıdır.
Soru: 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'a göre, Atatürk'ü temsil eden büst veya abideleri tahrip eden, kıran, bozan veya kirleten bir kimseye uygulanacak ceza miktarı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Yanıt: Bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezası
Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 1. maddesinin 2. fıkrası, heykel, büst ve abideler ile kabrin tahrip edilmesi, kırılması, bozulması veya kirletilmesi durumunda bir yıldan beş yıla kadar ağır hapis cezası verileceğini hükme bağlamıştır. Bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası (1. fıkra) sadece hatıraya alenen hakaret veya sövme suçları için geçerlidir.
Soru: 5816 sayılı Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun'un birinci maddesinde belirtilen suçların, basın vasıtasıyla işlenmesi hâlinde hükmolunacak ceza ne kadar artırılır?
Doğru Yanıt: Yarı nispetinde artırılır.
Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 2. maddesinin 1. fıkrasına göre suçların basın vasıtasıyla işlenmesi durumunda ceza yarı nispetinde artırılır. Zor kullanılarak işlenmesi durumunda ise (2. fıkra) ceza bir misli artırılır; bu nedenle 'bir misli' ve 'iki katı' seçenekleri yanlış niteliktedir.