5449 Sayılı Kanun — Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun[1]

Q: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre, bölgedeki belediyelerin tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere, bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden cari yıl bütçesinden aktaracağı payın oranı ______ oranındadır.

yüzde bir — Gerekçe: Kanun'un 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca belediyeler için aktarılacak pay oranı yüzde birdir.

Q: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre, bölgedeki sanayi ve ticaret odalarının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri üzerinden cari yıl bütçesinden aktaracağı payın oranı yüzde kaçtır?

Yüzde bir — Gerekçe: Kanun'un 19. maddesinin (e) bendi uyarınca sanayi ve ticaret odalarının aktaracağı pay oranı yüzde birdir. Diğer seçenekler mevzuatta belirtilen oranlar değildir.

Q: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre Kalkınma Ajansı; alacaklarının tahsili, taşınır ve taşınmaz mallarının alım, satım, kiralama ve devri, mal ve hizmet alımları, proje ve faaliyet desteği kapsamında yapılacak işlemler ve düzenlenecek kâğıtlar ile ilgili olarak damga vergisi, harç ve fondan; yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle ______ vergisinden muaftır.

veraset ve intikal — Gerekçe: Kanun'un 26 nci maddesine göre bağış ve yardımlar nedeniyle muafiyet sağlanan vergi türü veraset ve intikal vergisidir. Gelir, kurumlar ve emlak vergileri ile ilgili bir muafiyet hükmü bu maddede yer almamaktadır.

Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; (…)[2] tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel (…) ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; (…)[3] tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.[4]

Bölgedeki sanayi ve ticaret odalarının, bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirlerinin yüzde biri oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.

(Değişik:/7/2018-KHK-703/75 md.) Teşkilata ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde belirtilen diğer gelirler.

Cumhurbaşkanı, il özel idareleri için belirlenen oranı yüzde beşe kadar yükseltmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar indirmeye, belediyeler için belirlenen oranı ise; yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir.[5]

Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.

(Ek fıkra:/12/2021-7346/23 md.) Ajansın bu Kanundan kaynaklanan alacakları için uygulanacak yıllık temerrüt faizi oranı için 4/12/1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunî Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümleri uygulanır.

Madde 20 Giderler

Madde 21 Malî saydamlık ve hesap verme sorumluluğu

Madde 22 Bütçe

Madde 23 Bütçenin hazırlanması ve kabulü

Madde 24 Bütçe sonuçları

Madde 25 Denetim

Kalkınma Ajanslarında bağımsız denetim yapan kuruluşların ortakları, yöneticileri ve çalışanlarının cezai sorumluluğu hakkında 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 47 nci maddesinin (B) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 48 ve 49 uncu maddeleri hükümleri uygulanır.[6]

Madde 26 Muafiyet

(İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 30/11/2007 tarihli ve E.: 2006/61, K.: 2007/91 sayılı Kararı ile.; Yeniden Düzenleme: 25/6/2009-5917/37 md.)

BEŞİNCİ BÖLÜM Çeşitli Hükümler

Ajans; alacaklarının tahsili, taşınır ve taşınmaz mallarının alım, satım, kiralama ve devri, mal ve hizmet alımları, proje ve faaliyet desteği kapsamında yapılacak işlemler ve düzenlenecek kâğıtlar ile ilgili olarak damga vergisi, harç ve fondan; yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle veraset ve intikal vergisinden muaftır.

Madde 27 Uygulanmayacak hükümler

Ajans, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine tâbi değildir.

Madde 28 ilâ 29

Madde 30 Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

(27/10/1989 tarihli ve 388 sayılı Güneydoğu Anadolu Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Geçici Madde 1 Kalkınma İdaresi Teşkilatının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili olup yerine işlenmiştir.)

Geçici Madde 2

Geçici Madde 3

Türkiye-Avrupa Birliği Malî İşbirliği kapsamında yürütülen bölgesel programların; bölgelerde yürütülmesi ve koordinasyonu amacıyla oluşturulan proje birimlerinin yürütmekte olduğu iş ve işlemler, bunlara ilişkin hak ve yükümlülükler ile her türlü taşınır mallar, kuruluş kararnamesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde ilgili ajansa devredilir.

Söz konusu proje birimlerinde çalışan personelden; görevli olduğu bölgede kurulan ajansın kuruluş kararnamesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içerisinde ilgili ajansa başvuranlardan, 18 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen öğrenim dalı dışındaki niteliklere sahip olanlar uzman personel, diğerleri ise destek personeli olarak bu Kanunun ilgili hükümlerine göre öncelikle istihdam edilir.

Geçici Madde 4

Geçici Madde 5

Geçici Madde 6

8/2/2023 tarihli ve 6785 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile olağanüstü hâl ilan edilen iller ile 15/2/2023 tarihinde genel hayata etkili afet bölgesi ilan edilen Elazığ’da bulunan il özel idareleri, belediyeler ile sanayi ve ticaret odaları, Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde belirlenen usule göre ödeyecekleri paylardan 2023 ve 2024 yılları için muaftır. Olağanüstü hâl ilan edilen iller ile genel hayata etkili afet bölgesinde bulunan il özel idareleri, belediyeler ile sanayi ve ticaret odalarının muaccel borçlarına ilişkin olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca pay borcunun kesilmesine yönelik olarak yapılan işlemler ile genel hükümler çerçevesinde kalkınma ajansları tarafından başlatılan takipler durdurulur, 2025 yılı Haziran ayı sonuna kadar muaccel borçlara faiz işletilmez, ilgili kanunlarda öngörülen zamanaşımı süreleri işlemez ve bu borçların tahsiline yönelik olarak bu tarihe kadar herhangi bir işlem yapılmaz. Bu maddenin yayımlandığı tarihten önce 2023 yılı için tahakkuk eden katkı payı borcunu ifa eden il özel idareleri, belediyeler ile sanayi ve ticaret odalarına, ödedikleri katkı payı faiz işletilmeksizin ya da yeniden değerlemeye tabi tutulmaksızın bu maddenin yayımlandığı tarihten itibaren 30 gün içinde ilgili kalkınma ajansı tarafından iade edilir.

Madde 31 Yürürlük

Madde 32 Yürütme

EK 1: İstatistikî Bölge Birimleri Sınıflandırması

5449 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN VEYA ANAYASA MAHKEMESİ TARAFINDAN İPTAL EDİLEN HÜKÜMLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE [1] Bu Kanunun adı “Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun” iken 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesi ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. [2] 21/12/2021 tarihli ve 7346 sayılı Kanunun 23 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “borçlanma,” ibaresi, “, katma” ibaresi ve “borçlanma ve” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. [3] Anayasa Mahkemesinin 14/3/2024 Tarihli ve E: 2022/21, K: 2024/79 Sayılı Kararı ile bu bentte yer alan “…borçlanma ve …” ibaresinin madde metninden çıkarılması iptal edilmiştir. [4] 9/9/2011 tarihli ve 28049 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 8/8/2011 tarihli ve 2011/2168 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı Eki Kararın 1 inci maddesiyle; Belediyelerin, 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanunun 19 uncu maddesi uyarınca bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları payların oranı binde beş olarak belirlenmiştir. [5] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesiyle; bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. [6] 2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bu maddeye göre” ibaresi “Kalkınma Ajanslarında” şeklinde değiştirilmiştir.

Sınav ve Uygulama Soruları (Mevzuat Akademi)

Bu mevzuatla ilgili hazırlanan örnek sınav ve pekiştirme soruları:

Soru: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre, bölgedeki belediyelerin tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere, bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden cari yıl bütçesinden aktaracağı payın oranı ______ oranındadır.

Doğru Yanıt: yüzde bir

Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 19. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca belediyeler için aktarılacak pay oranı yüzde birdir.

Soru: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre, bölgedeki sanayi ve ticaret odalarının bir önceki yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri üzerinden cari yıl bütçesinden aktaracağı payın oranı yüzde kaçtır?

Doğru Yanıt: Yüzde bir

Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 19. maddesinin (e) bendi uyarınca sanayi ve ticaret odalarının aktaracağı pay oranı yüzde birdir. Diğer seçenekler mevzuatta belirtilen oranlar değildir.

Soru: 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine ilişkin Kanun'a göre Kalkınma Ajansı; alacaklarının tahsili, taşınır ve taşınmaz mallarının alım, satım, kiralama ve devri, mal ve hizmet alımları, proje ve faaliyet desteği kapsamında yapılacak işlemler ve düzenlenecek kâğıtlar ile ilgili olarak damga vergisi, harç ve fondan; yapılacak bağış ve yardımlar nedeniyle ______ vergisinden muaftır.

Doğru Yanıt: veraset ve intikal

Gerekçe / Dayanak: Kanun'un 26 nci maddesine göre bağış ve yardımlar nedeniyle muafiyet sağlanan vergi türü veraset ve intikal vergisidir. Gelir, kurumlar ve emlak vergileri ile ilgili bir muafiyet hükmü bu maddede yer almamaktadır.

Bu Mevzuatın Tüm Soru ve Testlerini Çöz (Akademi) →

5449 Sayılı Kanun — Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun[1]

KALKINMA AJANSLARININ HİZMETLERİNE İLİŞKİN KANUN[1]

Madde 1 Amaç ve kapsam

BİRİNCİ BÖLÜM Amaç ve Kapsam, Tanımlar, Kuruluş, Genel Koordinasyon

Madde 2 Tanımlar

Madde 3 Kuruluş

Madde 4 Genel koordinasyon

İKİNCİ BÖLÜM Görev ve Yetkiler

Madde 5 Ajansın görev ve yetkileri

Madde 6 Bilgi toplama

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Ajansın Teşkilâtı

Madde 7 Teşkilât yapısı

Madde 8 Kalkınma kurulu

Madde 9

Madde 10 Yönetim kurulu

Madde 11 Yönetim kurulunun görev ve yetkileri

Madde 12 Genel sekreterlik

Madde 13 Genel sekreterin nitelikleri

Madde 14 Genel sekreterin görev ve yetkileri

Madde 15 Yatırım destek ofisleri

Madde 16 Yatırım destek ofislerinin görev ve yetkileri

Madde 17 Yatırım destek ofislerine başvuru

Madde 18 Ajans personelinin nitelik, statü ve hakları

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Personel Rejimi, Bütçe ve Denetim

Madde 19 Gelirler ve yönetilecek fonlar